Ο ναός, όπως είναι σήμερα, κτίσθηκε το 1904 και είναι ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής χωρίς τρούλο. Το μεσαίο κλίτος, το οποίο είναι χαμηλότεορο από τα άλλα δύο, τιμάται στο όνομα της Αγίας Βαρβάρας. Το δεξιό κλίτος είναι καθιερωμένο στο όνομα του αγίου μάρτυρος Φανουρίου, ενώ το αριστερό στο όνομα της Αγίας Μαύρας. Και τα δύο αυτά παρεκκλήσια εγκαινίασε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Θεόκλητος Α΄ .
Το Άγιο Βήμα του Ναού ονομάζεται και «Εύρεσις», επειδή είναι και ο τόπος όπου βρέθηκε η εικόνα της Αγίας Βαρβάρας. Δεν υπάρχουν ιστορικές πληροφορίες για την χρονολογία ανεγέρσεως του πρώτου ναού. Λέγεται, ότι είναι λείψανο παλαιάς Μονής που διαλύθηκε και καταστράφηκε. Το μόνο αυθεντικό ιστορικό στοιχείο που υπάρχει για την ύπαρξη ναού είναι το έτος 1774 που αναγράφεται καθαρά στην τοιχογραφία της Αγίας Βαρβάρας μέσα στο Ιερό Βήμα.
Επειδή δεν συμβαίνει πάντοτε με το κτίσιμο ενός ναού να γίνει ταυτόχρονα και η αγιογράφησή του εικάζεται ότι η ύπαρξη ναού στον χώρο αυτό χρονολογείται πριν το έτος 1774. Η άγραφη παράδοση που διασώζεται μέχρι σήμερα καταθέτει ότι η ύπαρξη ναού στον χώρο αυτό είναι πλέον των 1000 ετών, όσο δηλαδή είναι και η περίφημη γειτονική Μονή Δαφνίου.
Το μικρό εκκλησάκι που υπήρχε στον χώρο που σήμερα έχει ανεγερθεί ο ναός από την μακρόχρονη εγκατάλειψη ήταν σχεδόν χαμένο. Ήταν καλυμμένο από χώμα και πέτρες μέχρι 80 πόντους και το χρησιμοποιούσαν σαν στάνη προβάτων. Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από το μέγεθος της φθοράς των αγιογραφιών. Σ’ αυτό οφείλεται και η διαφορά του βάθους του μεσαίου κλίτους του σημερινού ναού.
Σύμφωνα με την παράδοση η εύρεση της εικόνας έγινε ως εξής πριν 100 περίπου χρόνια από κάποιο βοσκό που χρησιμοποιούσε το μικρό ναό σαν στάβλο προβάτων. Μια νύχτα είδε στον ύπνο του μια νέα που του είπε: «Ο τόπος αυτός πού σταβλίζεις τα πρόβατά σου είναι δικός μου και να σταματήσεις να τον βεβηλώνεις». Ο βοσκός δεν έδωσε καμιά σημασία και αδιαφόρησε παντελώς. Αφού πέρασαν λίγες μέρες, άρχισε να χάνει από ένα πρόβατο κάθε μέρα. Η νέα παρουσιάζεται και πάλι στο βοσκό, στον ύπνο του, και του λέει: «Αύριο, δυο άτομα πού θα έλθουν στον τόπο αυτό, και τα συναντήσεις, να τα καλέσεις για να σκάψουν στο δεξιό μέρος προς την είσοδο». Πράγματι την επόμενη μέρα δυο γυναίκες από τον Πειραιά, η Μαριγώ Κούλα και η Αγγελική Κ. Τσαμπάτζη, ξεκίνησαν να πάνε στον τόπο εκείνο για να μαζέψουν χόρτα. Σ’ αυτές τις γυναίκες ήταν φυλαγμένη η μεγάλη ευλογία να βρουν την σημερινή περίφημη, παλαιότατη και θαυματουργή εικόνα της Αγίας Βαρβάρας, διαστάσεων 37×26 εκατ., πού μέχρι σήμερα φυλάσσεται στο Προσκύνημα και αποτελεί ιερό κειμήλιο.
(Οι παραπάνω πληροφορίες αντλήθηκαν από τη Βικιπαίδεια. Φώτο Νικόλαος Λιαλιαρης)
